Elektriklenme Test-8
FENGEZEGENİ
⚡ 6. ÜNİTE: ELEKTRİKLENME – 8. ÖZEL TEST 🚀
7. Sınıf seviyesine tam uygun; tamamen özgün, nitel analiz ve kavramsal sorgulama odaklı 20 soru. Başarılar dileriz! 🌠
Fen laboratuvarında eline yün kumaş alan bir öğrenci, nötr haldeki plastik bir çubuğu bu kumaşa bir süre sürtüyor. Ardından çubuğu küçük kâğıt parçalarına yaklaştırdığında kâğıtları çektiğini gözlemliyor.
Bu deneyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Plastik çubuk kâğıtlara dokunmamıştır; uzaktan yaklaştırarak etki (tesir) ile kâğıtları kutplandırmış ve çekmiştir. Dokunma olmamıştır.
İletken ve nötr haldeki K ile L küreleri birbirine temas edecek şekilde yalıtkan ayaklar üzerine yerleştiriliyor. Bu sisteme negatif (-) yüklü bir çubuk K küresi tarafına doğru yaklaştırılıyor.
Çubuk bu konumdayken K ve L kürelerinin yük dağılımı aşağıdakilerden hangisi gibi olur?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Negatif çubuk yaklaştırıldığında serbest elektronlar en uzak noktaya (L küresine) itilir. Çubuğa yakın olan K küresinde ise pozitif yük fazlalığı kalır.
Yaprakları kapalı olan nötr bir elektroskoba, yüklü bir X cismi temas ettiriliyor. İşlem sonrasında elektroskobun yapraklarının açıldığı gözlemleniyor.
Bu gözleme dayanarak X cismi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Dokundurulan nötr elektroskobun yapraklarını açan her cisim mutlaka yüklüdür (ister artı ister eksi olsun). Ancak işaretin ne olduğu kesin bilinemez.
Kış günlerinde kazaklarımızı çıkarırken odada hafif çıtırtı sesleri duymamız ve karanlıkta küçük ışık parlamaları görmemiz statik elektrik deşarjıdır.
Bu durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Sürtünme nedeniyle kumaşlarda biriken durgun elektrik yükleri, birbirinden ayrılırken havayı delerek aniden deşarj olur ve bu sırada ışık/ses oluşturur.
Nötr bir atomun çekirdeğinde 15 proton bulunurken, etrafındaki katmanlarda 15 elektron bulunmaktadır.
Bu atom dışarıdan 3 tane elektron aldığında son yük durumu ne olur?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: 15 protonu varken 3 elektron aldığında elektron sayısı 18 olur. Elektron sayısı proton sayısından fazla olduğu için yapı negatif (-) yüklenir.
Birbirine yaklaştırılan yüklü iki cismin birbirini kesinlikle ittiği gözlemleniyor.
Bu gözleme dayanarak bu cisimler hakkında aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Elektriklenmede itme kuvveti sadece ve sadece cisimlerin **aynı cins** yüke sahip olması durumunda gerçekleşir. İtme, kesin bir aynılık kanıtıdır.
Fabrika bacalarına kurulan elektrostatik filtre sistemleri, bacadan çıkan zararlı tozların havaya yayılmasını engellemektedir.
Bu sistemin çalışmasını sağlayan temel fen kuralı aşağıdakilerden hangisidir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Elektrostatik filtrelerde elektriklenen zararlı toz tanecikleri zıt yüklü levhalar tarafından çekilerek tutulur ve çevre korunur.
Binaların en yüksek noktalarına yerleştirilen paratonerler (yıldırımsavar), kalın bakır kablolarla doğrudan toprağa bağlanır.
Paratoner sisteminin kullanılmasındaki temel amaç nedir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Paratonerler, havadaki ani yıldırım deşarjını bina yapısına zarar vermeden doğrudan toprağa ileterek (topraklama) can ve mal güvenliğini sağlar.
Negatif (-) yüklü iletken bir küre iletken bir telle toprağa bağlandığında nötr hale gelmektedir.
Bu nötrleşme sürecinde elektronların hareket yönü aşağıdakilerden hangisidir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Negatif yüklü cisimde elektron fazlalığı bulunur. Topraklama yapıldığında fazla olan bu elektronlar küreden toprağa akarak cismi nötrler.
Otomobiller fabrikada boyanırken boya tabancası ile otomobil gövdesi zıt elektrik yükleriyle yüklenerek püskürtme yapılır.
Bu yöntemin tercih edilmesinin temel avantajı nedir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Zıt yüklerin çekim gücü sayesinde boya tanecikleri kaportanın her noktasına eşit çekilir; böylece pürüzsüz ve israfsız bir boyama elde edilir.
Akaryakıt taşıyan tankerlerin arka kısmında yere değen iletken metal bir zincir sarkıtılır.
Tankerlerde bu uygulamanın yapılma gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Tanker hareket ederken hava ve yol sürtünmesiyle statik elektrikle yüklenir. Metal zincir bu yükü sürekli toprağa vererek olası kıvılcım ve yangınları engeller.
Nötr iletken bir elektroskoba, pozitif (+) yüklü iletken bir cisim temas ettirilmeden uzaktan yaklaştırılıyor.
Bu olayla ilgili elektroskopta gözlenen durum aşağıdakilerden hangisidir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Artı çubuk yaklaştırıldığında elektronlar toprağa/topuza çekilir, yapraklarda artı yük fazlalığı kalır. Aynı yükler birbirini ittiği için yapraklar açılır.
Evlerimizde kullanılan çamaşır makinesi ve buzdolabı gibi cihazlarda üç dişli “topraklı prizler” tercih edilir.
Topraklı prizlerin kullanılmasının temel gerekçesi nedir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Topraklı prizler, elektrikli cihazların dış metal gövdesinde oluşabilecek kaçak akımları güvenli bir şekilde toprak hattına yönlendirerek insanları çarpılmaktan korur.
İki yalıtkan cisim birbirine sürttürülerek elektrikleniyor. Bu işlem sonucunda cisimlerin yük durumları inceleniyor.
Sürtünmeyle elektriklenen bu iki cisim için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Sürtünme anında elektron veren cisim artı (+), alan cisim ise aynı miktarda eksi (-) yüklenir; dolayısıyla sürtünen yalıtkanlar daima zıt yüklenir.
Nötr haldeki iletken bir küreye, negatif (-) yüklü çubuk temas ettiriliyor. Yük alışverişi tamamlandıktan sonra çubuk uzaklaştırılıyor.
Bu işlem sonucunda kürenin son yük durumu ne olur?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Dokunma ile elektriklenmede cisimler **aynı cins** yükle yüklenir. Eksi yüklü çubuk dokundurulduğunda küreye elektron geçer ve küre eksi (-) yüklenir.
Asılı duran K ve L cisimleri birbirine yaklaştırıldığında aralarında bir çekme kuvveti oluştuğu gözlemleniyor.
Bu gözleme dayanarak K ve L cisimleri için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Çekme olayı iki durumda gerçekleşebilir: Cisimler zıt yüklüdür ya da biri yüklü diğeri nötrdür. Bu yüzden çekme kesin bir yük işareti vermez.
Fotokopi makineleri kâğıt basımı yapılırken toner tozlarını drum (silindir) üzerine elektrostatik çekimle yapıştırır.
Fotokopi makinelerinin çalışma prensibinde temel alınan olay nedir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Fotokopi makineleri, statik elektrik yükleri arasındaki çekim kuvvetlerini kullanarak toner tozlarını drum üzerine çeker ve aktarır.
Kış günlerinde plastik kaydıraktan kayan çocukların saçlarının dikleşerek kabardığı gözlemlenir.
Saçların kabarmasının temel fiziksel sebebi nedir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Sürtünmeyle elektriklenen saç telleri aynı cins yükle yüklenir. Aynı cins yükler birbirini ittiği için teller birbirinden uzaklaşarak kabarır.
Nötr bir elektroskoba yüklü bir cisim yaklaştırıldığında yapraklar açılır. Cisim uzaklaştırıldığında yapraklar tekrar tamamen kapanır.
Bu durum elektroskopla ilgili hangi kuralı kanıtlar?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Temassız yakınlaştırmada (etki ile elektriklenme) yükler kalıcı yer değiştirmez; cisim uzaklaştırıldığında yükler eski haline döner ve elektroskop nötrlenir.
Ameliyathanelerde ve hastanelerin bazı özel bölümlerinde zemin kaplamaları statik elektriği geçiren iletken maddelerden seçilir.
İletken zeminlerin tercih edilmesindeki temel amaç nedir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: İletken zeminler vücutta ve cihazlarda birikebilecek statik elektrik yüklerini sürekli olarak toprağa akıtarak ani kıvılcımları ve cihaz arızalarını önler.