Işığın Yansıması Ve Renkler 3

fengezegeni • 6. Sınıf Fen Bilimleri

4. Ünite: Işığın Yansıması ve Renkler – Test 3

Soruların doğru yanıtını ve detaylı çözümünü incelemek için yeşil butonlara tıklayabilirsiniz.

Soru 1:

Bir fotoğraf stüdyosunda çekim yapan fotoğrafçı, modelin yüzünde keskin gölgeler ve göz kamaştırıcı parlamalar oluşmasını istememektedir. Bu nedenle spot lambasının ışığını doğrudan modele tutmak yerine, lambanın önüne mat ve hafif pürüzlü beyaz bir şemsiye (difüzör) yerleştirerek ışığın bu yüzeyden yansıyıp modele ulaşmasını sağlamaktadır.
Fotoğrafçının bu uygulamayı tercih etmesinin temel bilimsel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Pürüzlü beyaz yüzeyin ışığın tamamını soğurarak ortamdaki sıcaklığı düşürmesi
B) Beyaz yüzeyin ışığı prizma gibi kırarak farklı renklere ayırması
C) Düzgün yansıma oluşturarak ışığın tek bir noktada odaklanmasını sağlaması
D) Dağınık yansıma oluşturarak ışığın farklı yönlere yumuşak ve dengeli biçimde dağılmasını sağlaması

✔ Cevabı ve çözümü göster
Doğru Cevap: D
Çözüm: Mat ve hafif pürüzlü beyaz yüzey üzerine düşen ışık ışınlarını farklı yönlere dağıtır (dağınık yansıma). Bu sayede sert parlamalar yerine ortama homojen ve yumuşak dağılan bir aydınlatma elde edilir.

Soru 2:

Bir deneyde lazer işaretçiden çıkan ışık ışını yatay duran düzlem aynaya gönderiliyor. Deney sırasında ayna hiç hareket ettirilmeden, lazerin aynaya çarptığı noktadaki yüzey normali ile gelen ışın arasındaki açı 15° artırılıyor.
Bu değişiklik sonucunda gelen ışın ile yansıyan ışın arasındaki toplam açı nasıl değişir?

A) 15° azalır.
B) 30° artar.
C) 15° artar.
D) Değişmez.

✔ Cevabı ve çözümü göster
Doğru Cevap: B
Çözüm: Normal ile gelen ışın arasındaki açı (gelme açısı) 15° artırılırsa, yansıma kanununa göre yansıma açısı da 15° artar. Gelen ışın ile yansıyan ışın arasındaki toplam açı iki açının toplamı olduğundan 15° + 15° = 30° artar.

Soru 3:

Güneş enerjisiyle yemek pişirmek amacıyla tasarlanan “güneş fırınları”, iç yüzeyi parlak alüminyum folyo ile kaplanmış çukur bir çanak şeklinde üretilir. Yemek tenceresi bu çanağın tam merkezindeki özel bir noktaya yerleştirildiğinde, güneşli bir günde tenceredeki su kısa sürede kaynamaya başlar.
Güneş fırınlarının çalışma ilkesi ile ilgili yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?

A) Çukur ayna yapısındaki çanak, paralel gelen güneş ışınlarını odak noktasındaki tencere üzerinde toplayarak yüksek ısı elde edilmesini sağlar.
B) Alüminyum kaplama güneş ışığını soğurup elektrik enerjisine dönüştürerek ocağı çalıştırır.
C) Tümsek ayna özelliği gösteren yüzey ışığı etrafa dağıtarak tencerenin her yerini eşit ısıtır.
D) Düzlem ayna prensibiyle çalışan çanak, ışığın hızını artırarak pişirme süresini kısaltır.

✔ Cevabı ve çözümü göster
Doğru Cevap: A
Çözüm: Çukur aynalar üzerine paralel gelen ışık ışınlarını yansıttıktan sonra odak noktasında (F) toplar. Güneş fırınlarında tencere odak noktasına konularak yoğunlaştırılan ışık enerjisinin ısıya dönüşmesi sağlanır.

Soru 4:

Bir hastanenin fizik tedavi ünitesinde kullanılan duvar saatinin üzerinde rakamlar yerine sadece noktalar bulunmaktadır. Saatin tam karşısındaki duvarda boydan boya bir düzlem ayna asılıdır. Aynadaki görüntüye bakan bir hasta, saatin akrebini 9 yönünde, yelkovanını ise 12 yönünde görmektedir.
Buna göre gerçekte saat kaçtır?

A) 03.00
B) 09.00
C) 06.00
D) 12.30

✔ Cevabı ve çözümü göster
Doğru Cevap: A
Çözüm: Düzlem aynada oluşan görüntü cisme göre sağ-sol simetriktir. Aynada sol tarafı (9 yönünü) gösteren akrep, gerçek saatte tam tersi olan sağ tarafı (3 yönünü) gösterir. Yelkovan 12’de sabit kaldığı için gerçek saat 03.00’tür.

Soru 5:

Kış mevsiminde kar yağışının yoğun olduğu dağlık bölgelerde, kar küreme araçlarının yol sınırlarını kolayca fark edebilmesi için yol kenarındaki uyarı direkleri ve yol çizgileri genellikle parlak sarı veya turuncu renklere boyanır.
Karlı ortamlarda beyaz yerine sarı veya turuncu renklerin tercih edilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sarı rengin güneş ışığını tamamen soğurarak çevresindeki karları eritmesi
B) Karın beyaz ışığın tamamını yansıtması nedeniyle beyaz direklerin karla aynı renkte görünüp ayırt edilememesi
C) Turuncu ve sarı renklerin gece karanlığında kendi kendine elektrik üreterek ışık yayması
D) Beyaz rengin dağınık yansıma yaparken sarı rengin düzgün yansıma yapması

✔ Cevabı ve çözümü göster
Doğru Cevap: B
Çözüm: Kar örtüsü üzerine düşen beyaz ışığın tamamını yansıttığı için beyaz görünür. Yol çizgileri ve direkler de beyaz olsaydı aynı ışığı yansıtacakları için zeminden ayırt edilemezlerdi. Sarı ve turuncu renkler kendi renklerini yansıtarak kar örtüsü üzerinde belirgin bir kontrast oluşturur.

Soru 6:

Bir öğrenci elindeki küresel aynayı yüzüne çok yaklaştırdığında kendi görüntüsünü düz ve olduğundan büyük görüyor. Öğrenci aynayı yüzünden yavaşça uzaklaştırmaya başladığında ise bir noktadan sonra görüntüsünün ters döndüğünü ve küçüldüğünü fark ediyor.
Öğrencinin kullandığı bu ayna ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Yansıtıcı yüzeyi kürenin iç kısmı gibi çukur olan bir aynadır.
B) Makyaj aynası ve dişçi aynası olarak aynı tür ayna kullanılabilir.
C) Üzerine gönderilen paralel ışık ışınlarını bir noktada toplama özelliğine sahiptir.
D) Araçların dış yan aynalarında geniş görüş alanı sağlamak amacıyla bu ayna türü kullanılır.

✔ Cevabı ve çözümü göster
Doğru Cevap: D
Çözüm: Cismin uzaklığına göre hem düz-büyük hem de ters görüntü oluşturabilen ayna çukur aynadır. Araçların dış yan aynalarında geniş görüş alanı sağlamak için çukur ayna değil, tümsek ayna kullanılır.

Soru 7:

Özdeş üç cam behere eşit miktarda ve 20 °C sıcaklıkta su konuluyor. Beherlerin dış yüzeyleri sırasıyla mat siyah, parlak gümüş rengi ve mat beyaz kâğıtlarla tamamen kaplanıyor. Düzenekler güneş ışığı altında 30 dakika bekletildikten sonra suların son sıcaklıkları ölçülüyor.
Deney sonunda termometrelerde okunan değerlerin büyükten küçüğe doğru sıralaması nasıl olur?

A) Mat siyah > Mat beyaz > Parlak gümüş
B) Parlak gümüş > Mat beyaz > Mat siyah
C) Mat beyaz > Mat siyah > Parlak gümüş
D) Mat siyah = Mat beyaz = Parlak gümüş

✔ Cevabı ve çözümü göster
Doğru Cevap: A
Çözüm: Mat siyah yüzey ışığı en fazla soğurarak suyu en çok ısıtır. Parlak gümüş yüzey ise üzerine düşen ışığı ayna gibi yansıttığı için mat beyaza göre bile daha az ışık soğurur. Bu nedenle sıcaklık sıralaması Mat siyah > Mat beyaz > Parlak gümüş şeklinde olur.

Soru 8:

Karanlık bir odada yapılan deneyde; beyaz zemin üzerine kırmızı mürekkeple “FEN” kelimesi, yeşil mürekkeple ise “BİLİM” kelimesi yazılmıştır. Kâğıdın üzerine sadece **kırmızı renkli** ışık veren bir fener tutulduğunda gözlemcinin kâğıt üzerindeki yazıları nasıl gördüğü soruluyor.
Gözlemcinin bu kâğıda baktığında gördüğü görüntü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Her iki kelime de siyah renkte net olarak okunur.
B) “FEN” kelimesi siyah görünürken “BİLİM” kelimesi okunamaz.
C) Kâğıt zemini kırmızı göründüğü için “FEN” kelimesi zeminden ayırt edilemez, “BİLİM” kelimesi ise siyah görünür.
D) Kâğıt zemini beyaz kalır, “FEN” kırmızı ve “BİLİM” yeşil görünür.

✔ Cevabı ve çözümü göster
Doğru Cevap: C
Çözüm: Kırmızı ışık altında beyaz kâğıt zemini kırmızı ışığı yansıtır ve kırmızı görünür. Kırmızı mürekkeple yazılan “FEN” kelimesi de kırmızı ışığı yansıttığı için kırmızı zemin üzerinde ayırt edilemez. Yeşil “BİLİM” yazısı ise kırmızı ışığı soğurduğu için siyah görünür ve okunur.

Soru 9:

Güneşli bir günde çimlerin üzerinde duran şeffaf bir su şişesinin içindeki suyun, yere düşen gölgesinin tam ortasında parlak bir ışık lekesi oluşturduğu ve bir süre sonra bu noktadaki kuru yaprakların ısınarak tütmeye başladığı gözlemlenmiştir.
Orman yangınlarına da yol açabilen bu tehlikeli durum ışığın madde ile etkileşimindeki hangi iki olayın bir arada gerçekleştiğini kanıtlar?

A) Işığın tamamen yansıtılması ve renk tayfına ayrılması
B) Işığın kırılma sonucu bir noktada toplanması ve kuru yapraklar tarafından soğurularak ısı enerjisine dönüşmesi
C) Şeffaf şişenin dağınık yansıma yapması ve yaprakların ışığı yansıtması
D) Işığın hızının su içinde artması ve yaprakları soğutması

✔ Cevabı ve çözümü göster
Doğru Cevap: B
Çözüm: Su dolu şeffaf şişe mercek gibi davranarak ışığı kırar ve tek bir noktada yoğunlaştırır. Bu noktada toplanan ışık enerjisi, koyu renkli kuru yapraklar tarafından soğurularak yüksek ısı enerjisine dönüşür ve yanmaya sebep olur.

Soru 10:

Bir güvenlik görevlisi, alışveriş merkezinin otopark girişinde araçların altını kontrol etmek için uzun bir sapın ucuna monte edilmiş aynayı aracın altına doğru sürmektedir. Bu sayede eğilmeden aracın alt kısmının tamamını tek bakışta görebilmektedir.
Güvenlik görevlisinin kullandığı bu aynanın tümsek ayna olmasının sağladığı temel kolaylık aşağıdakilerden hangisidir?

A) Araç altındaki nesnelerin gerçek boyutlarından daha büyük görünmesini sağlaması
B) Oluşan görüntünün ters olması sayesinde yazıların daha kolay okunması
C) Işığı bir noktada odaklayarak aracın altındaki karanlık bölgeleri aydınlatması
D) Görüntüyü küçülterek çok daha geniş bir alanın tek bir ayna yüzeyine sığmasını sağlaması

✔ Cevabı ve çözümü göster
Doğru Cevap: D
Çözüm: Araç altı arama aynalarında kullanılan tümsek aynalar, cisimleri olduğundan küçük göstererek çok geniş bir görüş alanının tek seferde taranmasına olanak tanır.

Soru 11:

Bir öğrenci CD (kompakt disk) yüzeyini güneş ışığına doğru hafifçe eğerek baktığında disk üzerinde gökkuşağı renklerinin oluştuğunu gözlemliyor. Aynı öğrenci siyah bir plastik plağa baktığında ise benzer bir renklenme göremiyor.
CD yüzeyinde renklerin görülüp siyah plakta görülmemesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Siyah plağın beyaz ışığı kırarak sadece mor renge dönüştürmesi
B) CD yüzeyinin tüm ışığı soğurması, siyah plağın ise tamamen yansıtması
C) CD yüzeyindeki mikroskobik girintilerin beyaz ışığı oluşturan renklere ayırıp yansıtması, siyah plağın ise tüm renkleri soğurması
D) Siyah plağın düzlem ayna gibi davranarak simetrik görüntü oluşturması

✔ Cevabı ve çözümü göster
Doğru Cevap: C
Çözüm: CD’nin parlak ve ince kanallı yüzeyi beyaz ışığı bileşenlerine (renk tayfına) ayırarak yansıtır. Siyah plastik plak ise üzerine düşen ışığın tamamını soğurduğu için renk tayfı oluşturmaz.

Soru 12:

Bilim tarihi dersinde sunum yapan bir öğrenci şu bilgileri paylaşıyor: “Güneş ışığının beyaz görünmesine rağmen aslında farklı renklerin birleşiminden oluştuğunu cam prizma ve renk çarkı deneyleriyle kanıtlamıştır.”
Öğrencinin hakkında bilgi verdiği bilim insanı ve keşfiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Isaac Newton – Beyaz ışığın kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi ve mor renklerin birleşimi olduğunu göstermiştir.
B) İbnülheysem – Elektrik enerjisinden yapay güneş ışığı elde etmiştir.
C) Ali Kuşçu – Tümsek aynaların odak noktasını hesaplamıştır.
D) Galileo – Işığın boşlukta yayılamayacağını ispatlamıştır.

✔ Cevabı ve çözümü göster
Doğru Cevap: A
Çözüm: Isaac Newton, cam prizma ile beyaz ışığı renklerine ayırmış, ardından renk çarkı deneyiyle bu renklerin birleştiğinde tekrar beyaz ışığı oluşturduğunu bilimsel olarak kanıtlamıştır.

Soru 13:

Bir şehir plancısı, gelecekte fosil yakıt kullanımını sıfıra indirmek amacıyla yeni kurulacak mahalledeki tüm binaların çatılarını güneş panelleriyle donatmayı ve sokak lambalarını güneş pilleriyle çalıştırmayı planlamaktadır.
Güneş enerjisinin bu şekilde yaygınlaştırılmasının çevre ve ekonomi açısından sağladığı faydalar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A) Atmosfere salınan zararlı sera gazlarının azalmasıyla küresel ısınmanın yavaşlaması
B) Enerji üretiminde dışa bağımlılığın azalarak ülke ekonomisine katkı sağlanması
C) Tükenmeyen ve yenilenebilir bir enerji kaynağından sürdürülebilir şekilde yararlanılması
D) Gece saatlerinde ve bulutlu havalarda hiçbir depolama sistemine ihtiyaç duymadan kesintisiz enerji üretilmesi

✔ Cevabı ve çözümü göster
Doğru Cevap: D
Çözüm: Güneş enerjisi doğrudan güneş ışığına bağlı olduğu için gece saatlerinde veya yoğun bulutlu havalarda üretim düşer ya da durur; bu nedenle enerji depolama sistemlerine (bataryalara) ihtiyaç duyulur. D seçeneği yanlıştır.

Soru 14:

Bir optik düzenekte K, L ve M aynalarına gönderilen paralel ışık demetlerinin yansıma biçimleri şu şekildedir:

  • K aynası: Gelen paralel ışınları yansıttıktan sonra tek bir noktada topluyor.
  • L aynası: Gelen paralel ışınları yine birbirine paralel olarak yansıtıyor.
  • M aynası: Gelen paralel ışınları bir noktadan çıkıyormuş gibi etrafa dağıtıyor.

Buna göre K, L ve M aynalarının türleri hangi seçenekte doğru eşleştirilmiştir?

A) K: Tümsek ayna, L: Çukur ayna, M: Düzlem ayna
B) K: Çukur ayna, L: Düzlem ayna, M: Tümsek ayna
C) K: Düzlem ayna, L: Tümsek ayna, M: Çukur ayna
D) K: Çukur ayna, L: Tümsek ayna, M: Düzlem ayna

✔ Cevabı ve çözümü göster
Doğru Cevap: B
Çözüm: Işığı bir noktada toplayan K aynası çukur ayna, paralel ışığı paralel yansıtan L aynası düzlem ayna, ışığı dağıtarak yansıtan M aynası ise tümsek aynadır.

Soru 15:

Yaz aylarında güneş altında kurutulmak üzere ipe asılan koyu lacivert renkli bir tişörtün, birkaç hafta sonra güneşe bakan yüzünün renginin solduğu ancak gölgede kalan arka yüzünün renginin canlılığını koruduğu fark ediliyor.
Bu olayla ilgili olarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

A) Güneş ışığı yalnızca açık renkli kumaşların yapısını bozar.
B) Rengin solması, kumaşın ışığı düzgün yansıtmasından kaynaklanır.
C) Koyu renkli kumaşın yüksek oranda soğurduğu ışık enerjisi, kumaş boyasının yapısını etkileyerek rengin solmasına neden olur.
D) Gölgede kalan kısımda dağınık yansıma gerçekleştiği için renk değişimi yaşanmaz.

✔ Cevabı ve çözümü göster
Doğru Cevap: C
Çözüm: Işığın soğurulmasının günlük yaşamdaki sonuçlarından biri de güneş altında uzun süre kalan giysi ve eşyaların boya moleküllerinin ışık enerjisinden etkilenerek renklerinin solmasıdır.

Doğan

Hakkımızda Fengezegeni.com, ortaokul öğrencilerimizin eğitimine katkı sağlamak amacıyla 2020 yılında kurulmuştur. Sitemiz; 5, 6, 7 ve 8. sınıf öğrencileri ile fen bilimleri öğretmenlerinin ücretsiz olarak faydalanabileceği dokümanlar, çalışma kâğıtları, yıllık planlar, konu özetleri ve deneme sınavları ile desteklenmektedir. Sitemizde yer alan dosya ve içeriklerin telif hakları, içerikleri gönderen kişi ya da yetki verdikleri kurum ve kişilere aittir. Yayınlanan birçok içerik, öğretmenlerimiz tarafından gönüllü olarak tarafımıza iletilmektedir. Bunun yanı sıra bazı içerikler; Facebook ve Telegram gibi sosyal medya gruplarında öğretmenler tarafından hazırlanmış veya derlenmiş, ücretsiz olarak paylaşılan Word ya da PDF formatındaki materyallerden faydalanılarak oluşturulmuştur. Bu içerikler, online test veya PDF formatında öğrenci ve öğretmenlerin kullanımına sunulmaktadır. Fengezegeni.com’un tek amacı, öğretmen ve öğrencilere eğitim sürecinde yardımcı olmaktır. Sitemiz hiçbir şekilde kâr amacı gütmemekte olup, tüm materyaller yalnızca bilgilendirme, eğitim ve öğrencilere destek amacıyla paylaşılmaktadır. Telif hakkına sahip olduğunu düşündüğünüz dosya veya içerikleri, lütfen İletişim bölümünden bize bildiriniz. Bildirim yapılan içerikler en geç 3 iş günü içerisinde sitemizden kaldırılacaktır. Editörlerimiz; ziyaretçilerimiz veya üyelerimiz tarafından eklenen içeriklerin telif sorumluluğunu üstlenmemektedir.

You may also like...

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir