Elektriklenme Test-1
FENGEZEGENİ
⚡ 8. SINIF 6. ÜNİTE: ELEKTRİKLENME – 1. ÖZEL TEST 🚀
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli uyumlu, yorum ve deney analizi gerektiren 20 özgün soru. Başarılar dileriz! 🌠
Günlük yaşamda plastik bir tarağı kuru saçımıza hızlıca sürttükten sonra musluktan ince bir akıntı halinde akan suya yaklaştırdığımızda, suyun tarağa doğru büküldüğünü (çekildiğini) gözlemleriz.
Bu olay ve sonuçları incelendiğinde aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Sürtünme ile yüklenen plastik tarak (yüklü cisim), nötr su moleküllerindeki yükleri kutuplayarak (etki ile) kendine doğru çeker. Yüklü cisimler nötr maddeleri çeker.
Fen bilimleri laboratuvarında özdeş iki iletken küreden K küresi pozitif (+), L küresi ise nötr durumdadır. K küresi L küresine tamamen dokundurulup ardından ayrılıyor.
Bu dokunma olayı sonucunda K ve L kürelerinin son yük durumları için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Dokunma ile elektriklenmede iletken küreler toplam yükü paylaşırlar ve her zaman aynı cins elektrik yüküyle yüklenirler. Pozitif yüklü K, nötr L ile dokununca ikisi de pozitif (+) olur.
Elektroskop bir cismin yüklü olup olmadığını ve yükün cinsini tespit etmeye yarar. Yaprakları kapalı olan nötr bir iletken elektroskoba, pozitif (+) yüklü iletken bir cisim dokunduruluyor.
Bu dokundurma işlemi sırasında gerçekleşen yük hareketi ve son durum için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Pozitif yüklü cisim dokundurulduğunda nötr elektroskoptaki elektronları çeker. Elektroskoptan cisme elektron geçer ve elektroskop pozitif (+) yük fazlalığı ile yüklenip yaprakları açılır.
Şimşek ve yıldırım, atmosferde gerçekleşen devasa elektriklenme ve yük boşalması olaylarıdır.
Doğal elektriklenme olayları göz önüne alındığında aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Şimşek, yıldırım ve saçların kabarması gibi durumlar doğada kendiliğinden oluşan elektriklenme olaylarıdır. A seçeneğindeki ifade yanlıştır.
İpek kumaşa sürtülen cam çubuk ile yün kumaşa sürtülen ebonit (plastik) çubuk yalıtkan iplerle asılmıştır. Bilimsel kabullere göre cam çubuk pozitif (+), ebonit çubuk negatif (-) yükle yüklenir.
Bu iki çubuk birbirine yaklaştırıldığında gözlemlenen durum aşağıdakilerden hangisidir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Cam çubuk (+), ebonit çubuk (-) yüklüdür. Zıt elektrik yükleri birbirine çekme kuvveti uygular.
Yalıtkan ayak üzerindeki nötr iletken bir küreye negatif (-) yüklü bir çubuk temassız yaklaştırılıyor ve küre bu durumdayken topraklanıyor. Önce toprak bağlantısı kesilip ardından yüklü çubuk uzaklaştırılıyor.
Tüm işlemler bittiğinde iletken kürenin son yük durumu ne olur?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Negatif yüklü çubuk elektronları uzak uca iter. Topraklama yapılınca serbest kalan bu elektronlar toprağa akar. Topraklama kesilip çubuk çekilince kürede artı yük fazlalığı kalır.
Öğretmen laboratuvarda yaprakları açık yüklü bir elektroskoba bilinmeyen K cismini dokundurmadan yaklaştırdığında yaprakların biraz daha açıldığını gözlemliyor.
Bu gözleme göre K cisminin yük durumu hakkında aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Elektroskop yapraklarının daha da açılması, yaklaşan cismin yapraklara kendi yüküyle aynı cins yükleri ittiğini gösterir. Bu durum cisim ile elektroskobun aynı cins yüklü olduğunu kesinleştirir.
Cisimlerin elektrik yükü sınıflaması atom altı parçacıkların sayısal dengesine dayanır. Nötr bir cisim dışarıdan elektron aldığında veya kaybettiğinde yüklü hale gelir.
Nötr bir atomun dışarıdan elektron kazanması sonucu oluşan durum için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Elektron alan cisimde eksi (-) yük miktarı artı (+) yük miktarından fazla olur. Cisim negatif yüklü cisim haline gelir.
Akaryakıt taşıyan tankerlerin arka kısmında yere temas eden metal zincirler bulunur.
Tankerlerde metal zincir kullanılmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Tanker hareketi sırasında havayla sürtünerek elektriklenir. Metal zincir topraklama görevi yaparak statik yükün güvenle toprağa akmasını sağlar.
İletken iki küre birbirine dokundurulduğunda aralarında elektrik yükü alışverişi gerçekleşir.
Dokundurulan iletken cisimler arasında yük alışverişinin durduğu an ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: İletken küreler dokundurulduğunda aralarındaki yük alışverişi, toplam yükü kapasitelerine göre paylaşıp denge sağlayana kadar devam eder, denge sağlandığında biter.
Laboratuvarda bir öğrenci elindeki iletken kürenin elektrikle yüklü olup olmadığını test etmek istiyor.
Öğrencinin uygulayacağı aşağıdaki yöntemlerden hangisi kürenin yüklü olduğunu kesin olarak kanıtlar?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Yüklü cisimler nötr maddeleri etki ile çekebilir. Bu yüzden çekme olayı kesin kanıt değildir. Elektriksel **itme** kuvveti ise sadece aynı yüklü iki cisim arasında olur; yükün kesin kanıtıdır.
Elektriklenme; sürtünme, dokunma ve etki (tesir) yoluyla gerçekleşebilir.
Aşağıdaki günlük hayat örneklerinden hangisi etki (tesir) ile elektriklenmeye dayanır?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Bulutların yer yüzeyindeki yükleri dokunmadan uzaktan kutuplaması etki ile elektriklenmedir. Diğer seçenekler sürtünme ile elektriklenmedir.
Yalıtkan iplerle asılmış X ve Y iletken kürelerinin birbirini çektiği gözlemleniyor.
Bu gözleme göre X ve Y kürelerinin yük durumları hakkında aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Elektriksel çekme kuvveti zıt yüklü cisimler (+ ve -) arasında veya yüklü cisim ile nötr cisim arasında yaşanır. Tek başına çekme olayı kesin yük türü vermez.
Statik elektrik ilkeleri endüstride ve teknolojide birçok cihazın tasarımında aktif olarak kullanılır.
Aşağıdaki teknolojilerden hangisi statik elektrik ilkeleriyle çalışmaz?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Su ısıtıcıları (kettle) elektrik akımının ısı etkisine dayanır; statik elektriklenme uygulaması değildir.
Elektriklenme süreçlerinde atomu oluşturan temel taneciklerin hareketleri incelenir.
Katı iletken cisimlerde elektriklenme gerçekleşirken cisimler arasında yer değiştiren tanecik aşağıdakilerden hangisidir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Çekirdekte bulunan proton ve nötronlar hareket etmez. Katı maddelerde elektriklenmeyi sağlayan hareketli tanecikler katmanlardaki elektronlardır.
Yüklü bir elektroskobun topuzuna iletken bir cisim dokundurulduğunda elektroskobun yapraklarının önce tamamen kapandığı, hemen ardından tekrar açıldığı gözlemleniyor.
Bu durumun gerçekleşmesi için dokundurulan cismin ilk yük durumu ne olmalıdır?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Yaprakların tamamen kapanması nötrlenmeyi, tekrar açılması ise dokundurulan cismin baskın yüküyle yeniden yüklenmeyi gösterir. Cisim zıt yüklü ve yükçe daha fazla olmalıdır.
Artı ve eksi yük sayıları birbirine eşit olan cisimlere “nötr cisim” denir.
Aşağıdaki cisimlerden hangisi nötr cisim tanımına uymaz?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Elektron sayısı proton sayısından fazla olan cisimler eksi (-) yüklü cisimdir; nötr olamazlar.
Pozitif (+) yüklü iletken bir küre bir iletken tel yardımıyla toprağa bağlanıyor (topraklama yapılıyor).
Bu topraklama işlemi sırasında gerçekleşen yük akışı ve son durum aşağıdakilerden hangisidir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Pozitif yüklü cisimlerde elektron eksikliği vardır. Topraklama yapıldığında topraktan cisimdeki pozitif yükleri dengeleyecek sayıda elektron (eksi yük) küreye akar.
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli bilimsel sorgulama süreçlerinde öğrencilerin elde ettiği verileri tarafsızca kaydetmesini, deneysel hataları kabullenmesini ve ampirik kanıtlara dayalı sonuçlar çıkarmasını hedefler.
Elektriklenme konusunda deney yapan bir öğrencinin aşağıdaki davranışlardan hangisini sergilemesi bilimsel etik ve sorumluluk değerleriyle en doğrudan örtüşür?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Bilimsel süreç becerilerinde (E3.4 Bilimsel Gerçeği Arama) elde edilen verilerin dürüstçe kaydedilmesi ve kanıtlara dayalı çıkarım yapılması esastır.
Yün kumaşa sürtülerek negatif (-) yükle yüklenen plastik bir tarak, yalıtkan ayaklar üzerinde duran birbirine temas halindeki nötr K ve L iletken kürelerine K tarafındayken dokundurulmadan yaklaştırılıyor. Küreler bu durumdayken birbirinden ayrılıyor ve ardından yüklü tarak uzaklaştırılıyor.
Son durumda K ve L kürelerinin yük yüklenmesi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Negatif yüklü tarak K tarafındaki serbest elektronları en uzak uca (L küresine) iter. K küresinde artı yükler çoğunlukta kalır. Çubuk çekilmeden ayrıldıklarında K pozitif (+), L ise negatif (-) yüklenmiş olur.