Canlılarda Sistemler 3
FENGEZEGENİ
🚀 6. SINIF CANLILARDA SİSTEMLER – 3: UZMANLIK TARAMA TESTİ ⭐
Merhaba genç kâşifler! 🙋♂️ Tamamen yeni senaryolar ve derinlemesine yorum gerektiren 15 özgün soru ile karşınızdayız. Başarılar dileriz! 🌟
Bir biyoteknoloji laboratuvarında bitki ıslahı yapan bir uzman, aynı türe ait iki farklı bitkinin özelliklerini incelemektedir:
- 1. Bitki: Çiçekli bir bitki olup rüzgar yardımıyla tozlaşma gerçekleştiriyor ve tohumla çoğalıyor.
- 2. Bitki: Çiçeksiz bir bitki olup nemli ortamlarda spor keseleriyle çoğalıyor.
Bu iki bitki türünün üreme süreçleri kıyaslandığında aşağıdakilerden hangisi kesinlikle ortak değildir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Çiçeksiz bitkilerde (örn. kara yosunu, eğrelti otu) çiçek ve meyve oluşumu görülmez; bu özellik sadece çiçekli bitkilere aittir.
Bir fen lisesi öğrencisi, sinir sistemi organlarının hasar görmesi durumunda ortaya çıkabilecek aksaklıkları araştırıyor ve bir tablo tasarlıyor:
- Durum X: Yataktan kalkarken şiddetli baş dönmesi yaşama ve ayak basılan zemini hissedememe.
- Durum Y: Solunumun durması ve yutkunma refleksinin tamamen kaybolması.
X ve Y durumlarında işlev göremez hale gelen merkezi sinir sistemi yapıları hangi seçenekte doğru verilmiştir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Vücut dengesinin bozulması beyincik hasarını; solunum ve yutma gibi hayati reflekslerin durması omurilik soğanı hasarını gösterir.
Bir hastanenin dahiliye servisine gelen iki farklı hastanın şikayetleri şunlardır:
- Hasta 1: Sürekli aşırı su içme isteği, sık idrara çıkma ve kan şekerinin normalin çok üzerinde seyretmesi.
- Hasta 2: Boyun bölgesinde belirgin bir şişlik (guatr) ve halsizlik, metabolizmada yavaşlama.
Bu hastaların sorun yaşadığı iç salgı bezleri ve salgılayamadıkları/aksatan maddeler sırasıyla hangi seçenekte doğru verilmiştir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Kan şekerinin yükselmesi pankreasın insülin yetersizliğiyle, guatr ve metabolizma yavaşlaması ise tiroit bezinin tiroksin hormonu düzensizliğiyle ilgilidir.
Bir çiftçi, bahçesindeki lezzetli ve kaliteli üzümleri korumak ve çoğaltmak için tohum ekmek yerine bitkinin dal parçalarını (çeliklerini) keserek toprağa dikiyor ve yeni üzüm bağları elde ediyor.
Çiftçinin uyguladığı bu yöntem ve elde edilen yeni ürünün genetik yapısı hakkında ne söylenebilir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Gövde çeliği ile çoğaltma bir “vejetatif üreme” (eşeysiz üreme) çeşididir. Mitoz temelli olduğu için genetik kopya oluşturur, çeşitlilik yaratmaz.
Öğretmen derste refleks olaylarını açıklarken tahtaya iki farklı süreç yazıyor ve öğrencilerden bunları sınıflandırmasını istiyor:
- Süreç 1: Karanlık bir ortamlardan çok aydınlık bir ortama çıkıldığında göz bebeklerinin küçülmesi.
- Süreç 2: Limon kelimesini duyduğunda veya ekşi bir limonu hayal ettiğinde ağzın sulanması.
Bu süreçlerin doğru sınıflandırılması aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Göz bebeğinin ışığa tepkisi doğuştandır (kalıtsal). Limon düşününce ağız sulanması ise deneyimle kazanılan şartlı (öğrenilmiş) reflekstir.
Hayvanlar alemindeki üreme ve gelişme döngülerini inceleyen bir araştırmacı şu notları alıyor:
- Canlı K: İç döllenme görülür; yavru ana vücudunda gelişir ve doğduktan sonra sütle beslenir.
- Canlı L: Dış döllenme ve dış gelişme görülür; suya bırakılan yumurtalardan çıkan yavrular başkalaşım geçirir.
K ve L canlıları için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Sütle besleme ve iç gelişme memelilere (K); suya bırakılan yumurta ve başkalaşım ise kurbağa/balıklara (L) özgüdür.
İnsanda üreme sistemine ait bir yapının işlevini yitirmesi durumunda gebeliğin oluşamayacağı veya embriyonun tutunamayacağı bilinmektedir.
Buna göre, aşağıda verilen dişi üreme yapısı ve görev eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Vajina, rahim ile dış dünya arasındaki bağlantıyı sağlar ve üreme hücrelerinin giriş yoludur. Yumurta üretimi vajinada değil yumurtalıkta olur.
Bir fen bilimleri öğretmeni, sinir sistemi ile hormonal sistemin ortak ve farklı yönlerini tahtaya yazarak öğrencilerden yorum yapmalarını istiyor.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi yalnızca hormonal sisteme ait bir özelliktir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Hormonların kan yoluyla taşınması ve kimyasal haberleşme sağlaması hormonal sisteme özgüdür. Sinir sistemi elektriksel/kimyasal sinyallerle sinir teli üzerinden iletim yapar.
Ergenlik dönemi ile ilgili araştırma yapan bir grup öğrenci şu bulgulara ulaşıyor:
- Öğrenci A: “Bu dönemde sadece fiziksel boy ve kilo artışı olur, ruhsal durumlar kişiden kişiye değişmez.”
- Öğrenci B: “Ergenlik dönemi başlama yaşı ve hızı her bireyde farklılık gösterebilir, bu durum son derece doğaldır.”
- Öğrenci C: “Kız ve erkek bireylerde ortak görülen değişimler olduğu gibi cinsiyete özgü farklı değişimler de gözlenir.”
Yukarıdaki öğrencilerden hangilerinin yaptığı açıklamalar bilimsel olarak doğrudur?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Ergenlikte ruhsal ve sosyal değişimler de yoğundur (A yanlıştır). B ve C öğrencileri doğru tespitlerde bulunmuştur.
Bir çiçekçide satılan saksı bitkilerinin bir kısmının kök ve gövde parçalarından yeni bitkiler üretildiği, diğer kısmının ise tohumla yetiştirildiği gözlemleniyor.
Bu iki çoğaltma yöntemi arasındaki en temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Tohum oluşumu genellikle eşeyli üreme sonucudur ve çeşitlilik sağlar; vejetatif (parçadan) üretim ise mitoz temelli eşeysiz üreme olup çeşitlilik sağlamaz.
İnsanda gerçekleşen üreme ve gelişme sürecinde basamaklar sırasıyla şu şekildedir:
Sperm + Yumurta ➔ Zigot ➔ Embriyo ➔ Fetüs ➔ Bebek
Bu süreçle ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Fetüs adı, gebeliğin yaklaşık 2. ayından (8. haftadan) sonra verilmeye başlanır ve doğuma kadar devam eder; ilk haftalarda embriyo denir.
Canlıların yaşam döngülerinde karşılaşılan bazı üreme örnekleri şöyledir:
- I. Bira mayasının vücudunda küçük bir çıkıntı oluşması ve büyümesi.
- II. Amipin ortadan ikiye boğumlanarak iki yeni hücre oluşturması.
- III. Planaryanın ortadan kesilen parçalarından yeni bireyler gelişmesi.
Yukarıda verilen üreme çeşitlerinin doğru adlandırılması hangi seçenekte sırasıyla verilmiştir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: I. Tomurcuklanma, II. Bölünerek üreme, III. Rejenerasyonla (yenilenmeyle) üremedir.
Bir insan spor yaparken ya da ani bir tehlike anında kaslarına çok fazla enerji gitmesi gerekir. Bu durumda aşağıdaki iç salgı bezlerinden hangisi devreye girerek kalp atışını hızlandırır ve glikozun kana verilmesini uyarır?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Heyecan, korku, stres ve ağır egzersiz anlarında adrenalin salgılayan böbreküstü bezleri vücudu acil duruma hazırlar.
Bir öğrenci, bitkilerde üreme ünitesini tekrar ederken çiçekli bir bitkinin kısımlarını ve görevlerini şematize ediyor:
- Tomurcuk halindeki çiçeği dış etkenlerden koruyan yeşil yapraklardır.
- Güzel kokusu ve renkleriyle böceklerin dikkatini çekerek tozlaşmaya yardımcı olur.
Metinde özellikleri açıklanan çiçeğin kısımları hangi seçenekte sırasıyla verilmiştir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Tomurcuğu koruyan yeşil kısım “çanak yaprak”, renkli ve dikkat çekici kısım ise “taç yaprak”tır.
Merkezi sinir sistemi elemanları vücudumuzun yönetim ve denetim merkezidir.
Aşağıdakilerden hangisi merkezi sinir sistemine ait yapılar arasında yer almaz?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Çevresel sinir sistemi, merkezi sinir sistemi (beyin, beyincik, omurilik soğanı, omurilik) dışındaki vücuda yayılmış sinir ağlarını oluşturur; merkezi sinir sistemi elemanı değildir.