Elektriklenme Test-6
FENGEZEGENİ
⚡ 6. ÜNİTE: ELEKTRİKLENME – 6. ÖZEL TEST 🚀
7. Sınıf seviyesine tam uygun; deney analizi, kavramsal sorgulama ve günlük hayat uygulamaları içeren 20 tamamen özgün soru. Başarılar dileriz! 🌠
Nötr haldeki ebonit (plastik) çubuk yün kumaşa sürtüldüğünde ebonit çubuğun negatif (-) yüklendiği görülmektedir.
Bu sürtünme sürecinde gerçekleşen atom altı olay aşağıdakilerden hangisidir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Elektriklenmede yalnızca elektronlar hareket eder. Ebonit çubuğa elektron veren yün kumaş pozitif (+) yüklenirken, ebonit çubuk elektron alarak negatif (-) yüklenir.
Yalıtkan ayak üzerinde duran nötr ve iletken bir küreye, pozitif (+) yüklü çubuk temas ettirilmeden yaklaştırılıyor. Küre bu durumdayken iletken bir telle topraklanıyor ve ardından önce toprak bağlantısı kesilip sonra çubuk uzaklaştırılıyor.
Bu işlemler sonucunda iletken kürenin son yük işareti ne olur?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Artı çubuk yaklaştırıldığında küredeki eksi yükler çubuğa yakın tarafa çekilir, uzaktaki artı yükler ise toprağa gider. Toprak kesilince kürede eksi yük fazlalığı kalır; çubuk uzaklaşınca küre negatif (-) yükle kalır.
Fen laboratuvarında kapalı ve yaprakları kapalı nötr bir elektroskoba, negatif (-) yüklü K çubuğu temas ettiriliyor. İşlem sonunda elektroskobun yapraklarının açıldığı görülüyor.
Buna göre elektroskobun yapraklarının yük işareti aşağıdakilerden hangisi olur?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Dokunma ile elektriklenmede cisimler aynı cins yükle yüklenir. Negatif yüklü çubuk dokundurulan elektroskop da negatif (-) yüklenir ve yapraklar negatif yükle açılarak birbirini iter.
Akaryakıt istasyonlarında ve benzinli tankerlerde statik elektrik riskine karşı topraklama hatları ve iletken zincirler kullanılır.
Bu önlemin alınmasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Sürtünme nedeniyle akaryakıt tankerlerinde biriken durgun elektrik yükleri kıvılcıma yol açabilir. Topraklama bu yükleri güvenle toprağa akıtarak olası faciaları engeller.
Özdeş K, L ve M iletken kürelerinden K pozitif (+), L ve M ise tamamen nötrdür. Önce K küresi L küresine dokundurulup ayrılıyor, ardından L küresi M küresine dokundurulup ayrılıyor.
Bu işlemler sonucunda kürelerin son yük işaretleri sırasıyla ne olur?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Dokunma ile elektriklenmede cisimler aynı cins yükle yüklenir. K(+) L’ye dokununca ikisi de pozitif olur; ardından L pozitifken nötr M’ye dokununca M de pozitif (+) yüklenir.
Plastik bir tarak kuru saçlara hızla sürtüldükten sonra musluktan ince akan su akıntısına yaklaştırıldığında suyun tarağa doğru büküldüğü gözlemleniyor.
Bu deneyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Plastik tarak suya dokundurulmamış, uzaktan yaklaştırılmıştır. Bu nedenle temas ile değil etki (tesir) ile çekme olayı gerçekleşmiştir.
Kış günlerinde kazaklarımızı çıkarırken duyulan çıtırtı sesleri ve mavi kıvılcımlar statik elektrik deşarjının en güzel örneklerindendir.
Bu durumun ortaya çıkmasının temel sebebi nedir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Sürtünmeyle kazakta biriken yüksek statik elektrik yükü, potansiyel fark nedeniyle hava yoluyla aniden boşalırken ışık (kıvılcım) ve ses (çıtırtı) üretir.
Nötr bir atomun yapısında bulunan pozitif yük sayısı (proton) ile negatif yük sayısı (elektron) birbirine eşittir.
Buna göre nötr bir cisim için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Nötr cisim “yüksüz” olarak bilinse de içinde çok sayıda artı ve eksi yük barındırır; ancak bu yükler eşit olduğu için toplam etki (net yük) sıfırdır.
Asılı duran iki cisim birbirine yaklaştırıldığında aralarında bir itme kuvveti oluştuğu gözlemleniyor.
Bu gözleme dayanarak bu iki cisim için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Elektriklenmede itme kuvveti yalnızca ve yalnızca cisimlerin **aynı cins** yüke sahip olması durumunda gerçekleşir. İtme, kesin bir yük aynılığı kanıtıdır.
Fabrika bacalarına takılan elektrostatik filtreleme sistemleri, zehirli kurum ve toz parçacıklarının havaya karışmasını önler.
Bu sistemin çalışmasını sağlayan temel fen kuralı nedir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Elektrostatik filtrelerde elektriklenen toz tanecikleri zıt yüklü levhalar tarafından çekilerek tutulur; bu statik elektriğin endüstriyel faydalı bir uygulamasıdır.
Otomobiller boyanırken püskürtülen boya damlacıkları ve otomobil gövdesi statik elektrikle yüklenir.
Boya taneciklerinin araç yüzeyine pürüzsüz yapışması için yük durumları nasıl olmalıdır?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Zıt yüklerin birbirini çekmesi ilkesi gereği boya damlacıkları ve kaporta zıt yüklenir. Böylece boya damlaları yüzey tarafından çekilerek dökülmeden homojen yapışır.
Negatif (-) yüklü iletken bir küre iletken bir telle toprağa bağlandığında nötr hale gelir.
Bu nötrleşme esnasında yük akışının yönü nasıl gerçekleşir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Negatif yüklü cisimde elektron fazlalığı vardır. Topraklama yapıldığında fazla elektronlar küreden toprağa akarak cismi nötrler.
Binaların en yüksek noktalarına yerleştirilen paratonerler (yıldırımsavar), kalın bakır kablolarla toprağa bağlanır.
Paratonerlerin temel kullanım amacı aşağıdakilerden hangisidir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Paratoner sistemi yıldırımın taşıdığı muazzam elektrik yükünü bina üzerinden geçirmeden doğrudan toprağa aktararak can ve mal güvenliğini sağlar.
Nötr bir elektroskoba, pozitif (+) yüklü bir cisim temas ettirilmeden uzaktan yaklaştırılıyor.
Bu durumda elektroskobun topuz ve yapraklarının yük dağılımı nasıl olur?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Artı çubuk yaklaştırıldığında elektronlar topuza doğru çekilir. Topuzda eksi yük fazlalığı oluşur (-), yapraklarda ise artı yük fazlalığı kalır (+) ve yapraklar açılır.
Fotokopi makineleri belgenin kopyasını çıkarırken tambur (silindir) üzerine toner tozlarını elektrostatik çekim kuvvetiyle yapıştırır.
Fotokopi makinelerinin çalışma prensibi hangi ilkeyle doğrudan ilişkilidir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Fotokopi makineleri statik elektrik yükleri arasındaki çekim ve itme kuvvetlerini kullanarak toner tozlarını kâğıt üzerine aktarır.
Yıldırım ve şimşek doğada gerçekleşen devasa elektrik boşalmalarıdır. Şimşek bulutlar arasında oluşurken, yıldırım bulut ile yer kabuğu arasında gerçekleşir.
Yıldırım düşmesi olayının gerçekleşmesi fiziksel olarak ne anlama gelir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Yıldırım, bulutta biriken devasa statik yüklerin havayı delerek yeryüzüne ani bir şekilde deşarj olması (topraklanması) olayıdır.
Nötr iletken iki küre birbirine temas ederken, pozitif (+) yüklü iletken çubuk kürelere yaklaştırılıyor. Çubuk bu konumdayken önce küreler birbirinden ayrılıyor, ardından çubuk uzaklaştırılıyor.
Bu işlem sonucunda kürelerin son yük durumları aşağıdakilerden hangisi olur?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Artı çubuk yaklaştırıldığında elektronlar çubuğa en yakın olan ilk kürede toplanır (Negatif -). Uzaktaki kürede ise artı yük fazlalığı kalır (Pozitif +).
Asılı duran K ve L cisimleri birbirine yaklaştırıldığında aralarında bir çekme kuvveti oluştuğu gözlemleniyor.
Bu gözleme dayanarak K ve L cisimleri için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenemez?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Çekme kuvveti hem zıt yüklüler arasında hem de yüklü-nötr cisimler arasında gerçekleşebilir. Bu yüzden “kesinlikle ikisi de zıt yüklüdür” denemez, biri nötr olabilir.
Televizyon veya bilgisayar ekranları çalışırken ekran yüzeylerinin kısa sürede tozlandığı görülür.
Ekranın tozları çekmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Ekran çalışırken elektriklenir. Yüklü cisimler nötr hafif cisimleri (tozları) etki ile kutuplandırarak kendilerine çekerler.
Yün kumaşa sürülen plastik çubuk ile ipek kumaşa sürülen cam çubuk birbirine yaklaştırıldığında aralarındaki kuvvet inceleniyor.
Bu iki çubuk için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
✨ Cevabı Görmek İçin Tıkla!
Açıklama: Plastik çubuk (-) yüklü, cam çubuk (+) yüklüdür. Zıt elektrik yükleri birbirini çeker.